اسید سیتریک مرک 1کیلویی

اسید سیتریک (Citric Acid) یک ترکیب آلی طبیعی از خانواده اسیدهای کربوکسیلیک است که به طور فراوان در میوه‌های خانواده مرکبات مانند لیمو، پرتقال، گریپ‌فروت و نارنگی یافت می‌شود. این ماده به شکل پودر سفید، کریستالی و کاملاً محلول در آب است و دارای طعم ترش مشخصی می‌باشد. فرمول شیمیایی اسید سیتریک C₆H₈O₇ است.

اسید سیتریک نقش مهمی در چرخه کربس یا چرخه اسید تریکربوکسیلیک در متابولیسم همه موجودات زنده دارد و به عنوان یک عامل تنظیم‌کننده pH و طعم‌دهنده طبیعی در صنایع غذایی و سایر صنایع شناخته می‌شود.

انواع اسید سیتریک: خشک (آنهیدروز) و آبدار (مونوهیدرات)

اسید سیتریک دو فرم اصلی دارد:

• اسید سیتریک خشک (آنهیدروز): فرم خشک شده بدون آب که به صورت پودر کریستالی سفید رنگ و کاملاً خشک است. این نوع اسید برای کاربردهای صنعتی و شیمیایی مناسب‌تر است زیرا خواص انبارداری و پایداری بالاتری دارد.
• اسید سیتریک آبدار (مونوهیدرات): حاوی یک مولکول آب در ساختار کریستالی خود است که کمی مرطوب‌تر بوده و معمولاً در صنایع غذایی و دارویی استفاده می‌شود.

هر دو فرم دارای خواص شیمیایی مشابه هستند اما در مواردی که حساسیت به رطوبت و یا وزن دقیق ماده اهمیت دارد، تفاوت‌های کاربردی وجود دارد.

ویژگی‌ های فیزیکی و شیمیایی اسید سیتریک

فرایند تولید اسید سیتریک

امروزه بیش از 90 درصد اسید سیتریک تولیدی جهان به روش بیولوژیکی انجام می‌شود. این فرایند شامل تخمیر شکر توسط مخمرها یا باکتری‌ها (مانند Aspergillus niger) است که در آن کربوهیدرات‌ها به اسید سیتریک تبدیل می‌شوند. این روش نسبت به استخراج مستقیم از میوه‌ها مقرون به صرفه‌تر و کارآمدتر است.

همچنین اسید سیتریک را می‌توان از منابع طبیعی مانند عصاره مرکبات استخراج کرد، اما به دلیل هزینه‌های بالاتر، بیشتر در کاربردهای خاص و صنایع غذایی گران قیمت استفاده می‌شود.

کاربرد های گسترده اسید سیتریک

1. صنایع غذایی

اسید سیتریک به عنوان یکی از مهم‌ترین افزودنی‌های غذایی شناخته می‌شود. این اسید به عنوان:

• تنظیم‌کننده اسیدیته: در نوشیدنی‌ها، کنسروها، محصولات لبنی و شیرینی‌ها جهت حفظ طعم ترش و ثابت نگه داشتن pH
• نگهدارنده طبیعی: جلوگیری از رشد میکروارگانیسم‌ها و فساد مواد غذایی
• پخش‌کننده مواد معدنی: کمک به جذب بهتر مواد معدنی در بدن

2. صنایع دارویی

در تولید قرص‌ها، شربت‌ها و قطره‌های خوراکی به عنوان ماده تنظیم‌کننده اسیدیته و تثبیت‌کننده استفاده می‌شود. همچنین در فرمولاسیون داروهای ضدعفونی و مکمل‌ها کاربرد دارد.

3. صنایع آرایشی و بهداشتی

اسید سیتریک به‌عنوان تنظیم‌کننده pH در شامپوها، کرم‌ها، صابون‌ها و محصولات مراقبت پوست کاربرد دارد. همچنین به دلیل خاصیت ضد اکسیدانی در حفظ کیفیت محصولات موثر است.

4. شوینده‌ها و محصولات پاک‌کننده

خاصیت حذف رسوبات آهکی و تنظیم pH باعث شده است اسید سیتریک در فرمولاسیون شوینده‌های لباسشویی، ظرفشویی و محصولات پاک‌کننده خانگی مورد استفاده قرار گیرد.

5. کشاورزی

به عنوان تنظیم‌کننده pH خاک، کمک به بهبود جذب کودها و افزایش بهره‌وری محصولات کشاورزی استفاده می‌شود.

6. صنایع دیگر

در تولید مواد شیمیایی، رنگ‌ها، رزین‌ها و به عنوان عامل کلات‌کننده فلزات کاربرد دارد.

مزایای استفاده از اسید سیتریک

• محصول طبیعی و زیست‌تخریب‌پذیر: به محیط زیست آسیب نمی‌رساند و قابل تجزیه است.
• ایمن برای انسان: در دوزهای مناسب بی‌خطر است و در بسیاری موارد جایگزین مواد شیمیایی مضر می‌شود.
• کارایی بالا و قیمت مناسب: مقرون به صرفه و با اثربخشی بالا در کاربردهای مختلف.
• حفظ و بهبود کیفیت محصولات: جلوگیری از فساد، بهبود طعم و افزایش ماندگاری.
• قابلیت انحلال بالا: کاربری آسان در انواع فرمولاسیون.

تفاوت اسید سیتریک آبدار و خشک

اسید سیتریک آبدار (مونوهیدرات) حدود 8 درصد وزن خود را به صورت آب دارد که باعث می‌شود وزن آن بیشتر و رطوبت بیشتری داشته باشد. این نوع برای مصارف غذایی و دارویی مناسب‌تر است. در مقابل، اسید سیتریک خشک (آنهیدروز) بدون آب است و برای کاربردهای صنعتی و زمانی که رطوبت باید کنترل شود، انتخاب بهتری است.

نحوه نگهداری و بسته‌ بندی اسید سیتریک

برای حفظ کیفیت اسید سیتریک، باید آن را در محیط خشک، خنک و به دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کرد. رطوبت باعث جذب آب و ایجاد کلوخه می‌شود. بسته‌بندی معمولاً به صورت کیسه‌های مقاوم چند لایه (25 کیلوگرمی) یا بسته‌های کوچک‌تر برای آزمایشگاه‌ها ارائه می‌شود.

نکات ایمنی در استفاده از اسید سیتریک

• اجتناب از تماس مستقیم پوست و چشم: احتمال تحریک خفیف وجود دارد.
• عدم استنشاق پودر: می‌تواند موجب تحریک دستگاه تنفسی شود.
• استفاده از تجهیزات ایمنی: مانند دستکش و عینک هنگام کار با حجم بالا.
• نگهداری دور از دسترس کودکان: برای جلوگیری از بلع تصادفی.
• دفع صحیح: دورریزی اسید سیتریک باید مطابق با استانداردهای محیط زیست انجام شود.

جایگزین‌ های اسید سیتریک

در برخی کاربردها به دلایل تخصصی یا اقتصادی ممکن است اسیدهای دیگری به جای اسید سیتریک استفاده شوند، مانند:

• اسید لاکتیک
• اسید مالیک
• اسید فسفریک
• اسید استیک

انتخاب جایگزین مناسب به نوع کاربرد، هزینه و الزامات فرآیند بستگی دارد.

اسید سیتریک و سلامت انسان

اسید سیتریک در دوزهای مجاز کاملاً بی‌خطر است و در اکثر کشورهای جهان به عنوان افزودنی غذایی مورد تایید است. مصرف بیش از حد ممکن است موجب ناراحتی‌های گوارشی شود. به طور کلی، استفاده موضعی و خوراکی آن با رعایت دستورالعمل‌ها کاملاً ایمن است.

بازار اسید سیتریک و خرید از شیمی کار

بازار اسید سیتریک در جهان به دلیل کاربرد گسترده در صنایع غذایی و بهداشتی، روز به روز در حال گسترش است. کیفیت، خلوص و قیمت مناسب عوامل کلیدی در انتخاب تامین‌کننده معتبر است.

شیمی کار با ارائه اسید سیتریک با خلوص بالا، بسته‌بندی استاندارد، قیمت رقابتی و خدمات پس از فروش حرفه‌ای، یکی از بهترین گزینه‌ها برای خرید اسید سیتریک در ایران است. شما می‌توانید سفارش خود را به راحتی ثبت کرده و در کمترین زمان تحویل بگیرید.

جمع‌ بندی و نتیجه‌ گیری

اسید سیتریک یک ماده کلیدی و طبیعی با کاربردهای بسیار گسترده در صنایع مختلف است که کیفیت محصولات را افزایش داده و فرایندها را بهینه می‌کند. با خرید اسید سیتریک از فروشگاه تخصصی شیمی کار، می‌توانید مطمئن باشید که محصولی با کیفیت بالا، قیمت مناسب و خدمات حرفه‌ای دریافت می‌کنید.